Few Clouds

4°C

Kołobrzeg

21 kwietnia 2024    |    Imieniny: Anzelm, Bartosz, Feliks
21 kwietnia 2024    
    Imieniny: Anzelm, Bartosz, Feliks

Redakcja: tel. 500-166-222 poczta@miastokolobrzeg.pl

Portal Miasto Kołobrzeg FBPortal Miasto Kołobrzeg na YT

Regionalny Portal Informacyjny Miasta Kołobrzeg i okolic

reklama

reklama

Historia wsi kołobrzeskiej: Rusowo

Rusowo to mała i niepozorna historycznie wieś na ziemi kołobrzeskiej. Jest położona 17 kilometrów na wschód od Kołobrzegu, w gminie Ustronie Morskie. Pierwotnie, był to teren polodowcowy, z wieloma jeziorkami, osuszonymi w XIX wieku. Według Manfreda Vollacka, potężna 35-hektarowa łąka w tej miejscowości, dawniej też była jeziorem. Rów z Rusowa wpada do strugi Pysznica, która wpływa do starorzecza Parsęty.

W okresie średniowiecza była to wieś rolniczo-kościelna, aczkolwiek w tradycji niemieckiej wskazuje się, że historia tej miejscowości sięga czasów starożytnych, gdyż odnotowano tu znaleziska z epoki brązu (elementy naszyjnika?), a także z epoki żelaza. Zabytki te nie zachowały się do naszych czasów. Nazwa Ruzowe pojawia się w źródłach historycznych po raz pierwszy w 1172 roku i jak to już wielokrotnie było wskazywane w przypadku niemieckich kancelistów, twórczo ewoluowała: Ruzzowe, Ryzzowe, Ruzzowo. W 1343 roku jest już Rüsow. W 1565 roku pojawia się Rutzow, a po 1945 roku istniało Ruczewo. Jak wskazuje dr Andrzej Chludziński, nazwa wsi wzięła się od nazwy osobowej Rus lub Rusz. Pierwotna powojenna nazwa miejscowości po II wojnie światowej powstała w wyniku wątpliwości co do pierwotnej formy niemieckiej przed wojną, czyli Rützow. Ostatecznie, pozostało Rusowo.

Istnienia Rusowa można doszukiwać się w początkach rozwoju Księstwa Zachodniopomorskiego. O jej początkach nie mamy żadnych informacji, natomiast był to idealny teren pod kątem rolniczym, ze względu na położenie, dostęp do lasu i do wody. Nic dziwnego, że wkrótce wieś ta została przekazana klasztorowi w Stołpiu (Stolpe). Stołpie nad Pianą zapisało się w historii Pomorza Zachodniego w ramach fundacji pierwszego klasztoru. W 1153 roku dokonał tego biskup woliński Wojciech i książę Racibor. W tym celu sprowadzono z Bergen w diecezji magdeburskiej benedyktynów. Nadanie z 1172 roku w latach 1182/1183 potwierdził książę Bogusław I. W kolejnych latach mamy następujące po sobie nadania i potwierdzenia własności kościelnej oraz dochodów ze wsi, nawet wówczas, gdy klasztor w Stołpiu przejęli cystersi (1304 rok). Zachował się też dokument z 1316 roku, w którym rycerz Lessen von Strachmin obiecuje Piotrowi, wikariuszowi kościoła Mariackiego w Kołobrzegu nie tylko dotychczasowe dochody, ale także 25 marek rocznej renty. Historia wsi zmienia się diametralnie w 1321 roku, kiedy to rycerz Heinrich Damitz i jego brat Hermann kupili więc i przekazali się w lenno rodowe Damitzów. Jak słusznie zauważa M. Vollack, własność rodową stanowiła ona 500 lat. W 1333 roku mamy informację o związkach tutejszego kościoła z klasztorem staromiejskim w Budzistowie, a w 1383 roku pojawia się wzmianka, o sprzedaży części Rusowa benedyktynkom z Budzistowa i zakonnicom z Koszalina. Sekularyzacja tych nadań nastąpiła po wprowadzeniu reformacji.

W kolejnych stuleciach dochodziło do zmiany własności majątku w ramach przedstawicieli poszczególnych rodów. Pod koniec XVIII wieku majątek został sprzedany za 20 tys. talarów porucznikowi Carlowi Christophowi von Müller. W 1807 roku majątek odkupił kołobrzeski kupiec Ernst Friedrich Samuel Schröder, właściciel ziemski Wrzosowa, Kłopotowa, Skoczowa i właśnie Rusowa. Piękny park w Rusowie, poleciła założyć jego żona - Henrietta. Zachował się opis tych włości, niezwykle pięknych i klimatycznych, które zaprojektował słynny ogrodnik Lenné. W drugiej połowie XIX wieku zaczęło dochodzić do zmian majątkowych, kontynuowanych do 1890 roku. Na początku XX wieku wieś przeżyła rozbudowę: powstała mleczarnia, zajazd, nowa szkoła i plebania. Szkoła powstała w 1909 roku wraz z mieszkaniem dla nauczyciela. W 1939 roku uczyło się tu 64 dzieci.

O średniowiecznym kościele w Rusowie nie wiemy tak dużo, jakbyśmy chcieli. H. Hoogeweg wskazuje w swoim opracowaniu prepozyta klasztoru staromiejskiego, niejakiego Hermanna, który był proboszczem kościoła w Rusowie w 1333 roku. Jest to bardzo możliwe, że taka inwestycja już w tym czasie miała miejsce. Jaki kształt miała świątynia, tego do końca nie można być pewnym, choć w literaturze wskazuje się jej rdzeń - nawę zbudowaną z kamienia polnego i cegły, do której już w okresie reformacji w 1684 roku dobudowano wieżę ceglaną na wysokiej podmurówce kamiennej. W kolejnych stuleciach o wyposażenie kościoła dbali właściciele wsi. Zachowało się tu kilka dzieł sztuki, przedstawiających m.in. Chrystusa z łotrami czy wdowi grosz. Według zapisów, dzwon odlany został w 1579 roku.

Na podkreślenie zasługuje jeszcze jeden zabytek związany z Rusowem. W Muzeum Miasta Kołobrzeg znajduje się tzw. kamień pokutny z drogi pomiędzy Rusowem a Strachominem. Christof Damitz pozbawił życia Petera Kameke, którego zamordował 28 czerwca 1605 roku. Napis na kamieniu głosi: "W 1605 roku, 28 czerwca szlachcic zacny, błogosławiony, Peter Kameke młodszy, właściciel ziemski Strachomina, przez Chrystofa Damitzena właściciela ziemskiego z Pleśnej nędznym i żałosnym sposobem został zakłuty i z życia do śmierci powołany. Niech Bóg będzie łaskawy”.

Robert Dziemba
Fot. Mafred Vollack, Das Kolberger Land, Husum 1999.


reklama

reklama

Dodaj komentarz

UWAGA!
Komentarze są prywatnymi opiniami Czytelników, za które redakcja nie ponosi odpowiedzialności. Publikowanie jest jednoznaczne z akceptacją regulaminu. Jeśli jakikolwiek komentarz narusza obowiązujące prawo lub zasady współżycia społecznego, prosimy o kontakt poczta@miastokolobrzeg.pl. Komentarze niezwiązane z artykułem, naruszające regulamin lub zawierające uwagi do redakcji, będą usuwane.

Komentarze zostaną opublikowane po akceptacji przez moderatora.

Zgody wymagane prawem - potwierdź aby wysłać komentarz



Kod antyspamowy
Odśwież

Administratorem danych osobowych jest  Wydawnictwo AMBERPRESS z siedzibą w Kołobrzegu przy ul. Zaplecznej 9B/6 78-100 Kołobrzeg, o numerze NIP: 671-161-39-93. z którym możesz skontaktować się osobiście pod numerem telefonu 500-166-222 lub za pośrednictwem poczty elektronicznej wysyłając wiadomość mailową na adres poczta@miastokolobrzeg.pl Jednocześnie informujemy że zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych przysługuje ci prawo dostępu do swoich danych, możliwości ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania w zakresie wynikającym z obowiązującego prawa.

reklama