Few Clouds

8°C

Kołobrzeg

25 lutego 2024    |    Imieniny: Wiktor, Cezary, Zygfryd
25 lutego 2024    
    Imieniny: Wiktor, Cezary, Zygfryd

Redakcja: tel. 500-166-222 poczta@miastokolobrzeg.pl

Portal Miasto Kołobrzeg FBPortal Miasto Kołobrzeg na YT

Regionalny Portal Informacyjny Miasta Kołobrzeg i okolic

reklama

reklama

Podsumowanie poszukiwań w Modrolesie [wideo]

W auli Politechniki Koszalińskiej odbyło się podsumowanie badań prowadzonych przez Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu we współpracy m.in. z Grupą Eksploracyjno-Poszukiwawczą "Parsęta", Katedrą Medycyny Sądowej ZUM w Szczecinie czy Grupą "Perun". Działania już od dłuższego czasu prowadzone są w Modrolesie w gminie Tychowo. Teren ten szerzej znany jest kołobrzeżanom z funkcjonowania w tej okolicy Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku.

Rys Historyczny
Stalag Luft 4 Gross Tychow, niemiecki obóz jeniecki przeznaczony dla zestrzelonych lotników alianckich, został otwarty w maju 1944 roku. Zlokalizowany w odległości około 5,5 km od miasta Tychowo (wówczas Gross Tychow) w obszarze, który obecnie należy do województwa zachodniopomorskiego, obóz ten położony był w gęstym lesie, co utrudniało jego lokalizację i dostęp. Został zaprojektowany na planie kwadratu, a jego przestrzeń podzielona była na cztery odseparowane i niezależne sektory.
Zgodnie z dokumentacją Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, na dzień 1 stycznia 1945 roku, w obozie tym przebywało:
•    8708 Amerykanów,
•    620 Brytyjczyków,
•    147 Kanadyjczyków,
•    132 Rosjan,
•    60 Polaków,
•    37 Australijczyków,
•    22 Nowozelandczyków,
•    8 Południowoafrykańczyków,
•    5 Czechów,
•    2 Francuzów,
•    1 Norweg.

W obliczu zbliżającego się do Pomorza Frontu Wschodniego, niemieckie władze podjęły decyzję o ewakuacji ludności cywilnej oraz jeńców. Dnia 28 stycznia chorych lotników przewieziono koleją z Podborska do Stalagu Luft 1 w Barth, położonego w północnych Niemczech. Proces ewakuacji całego obozu miał miejsce w dniach 6-8 lutego 1945 roku. Lotnicy zostali podzieleni na kilka grup marszowych i pod strażą niemiecką wyruszyli pieszo na zachód. Trasa ich marszu wiodła przez Białogard, Świnoujście, aż pod Hamburg, gdzie znajdował się obóz jeniecki Stalag XI B w Fallingbostel. Przebycie całej trasy, liczącej około 950 kilometrów, zajęło jeńcom od 51 do 87 dni. Ci, którzy przeżyli ten wymuszony marsz nazwali go „marszem śmierci” (ang. Death March, niem. Schwarzer Marsch), co oddaje jego tragiczny charakter i skrajne warunki, jakim byli poddani.

Formy upamiętnienia Stalagu Luft 4
Corocznie, w pierwszą sobotę lutego, Miasto i Gmina Tychowo we współpracy z Bałtyckim Stowarzyszeniem Historii „Perun” z Koszalina, pod historycznym patronatem Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, organizuje uroczystości upamiętniające ewakuację obozu Stalag Luft 4, znane jako „Marsz Śmierci”. Inauguracyjne obchody, które odbyły się w 2011 roku, były skromne, lecz miały fundamentalne znaczenie, inicjując cykliczność tych wydarzeń. Obecnie, uroczystości gromadzą setki uczestników przy pomniku, dziele nieżyjącego już artysty Zygmunta Wujka. Wartę honorową pełni 8 Pułk Przeciwlotniczy z Koszalina, a uroczystości obejmują apel pamięci oraz salwę honorową, odbywającą się zgodnie z ceremoniałem wojskowym. W 2015 roku po raz pierwszy zorganizowano Żywą Lekcję Historii z udziałem rekonstruktorów. Z kolei w 2018 roku ukazała się pierwsza polska publikacja poświęcona historii Stalagu Luft 4, pod redakcją dr hab. Michała Polaka i Pawła Michalaka. W 2021 roku, w Liceum Ogólnokształcącym w Tychowie, w obecności rodziny byłego jeńca Jana Mikszo, dyrektor szkoły Daniel Wach otworzył Izbę Pamięci dedykowaną historii obozu.

Badania
Po zakończeniu II wojny światowej, teren dawnego obozu jenieckiego Stalag Luft 4 został rozebrany, a jego ponad 100-hektarową powierzchnię zalesiono. Mimo to, zachowały się fizyczne ślady obecności obozu, w tym fundamenty baraków mieszkalnych, budynku kuchni oraz szpitala obozowego. Przez niemal 70 lat nie przeprowadzono żadnych szczegółowych badań terenowych na tym obszarze, aż do roku 2018. Wówczas Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, po uzyskaniu stosownych zezwoleń od właściciela terenu, Nadleśnictwa Białogard oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zainicjowało badania archeologiczne. Prace te prowadziła Grupa Eksploracyjno-Poszukiwawcza Parsęta, działająca przy Towarzystwie Przyjaciół Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, pod kierunkiem archeologa Andrzeja Kuczkowskiego z Koszalina.
Wyniki pierwszych badań terenowych okazały się niezwykle obiecujące - w krótkim czasie odnaleziono ponad 300 artefaktów. Kolejne lata prac pozwoliły na odkrycie wielu cennych pamiątek po przetrzymywanych lotnikach, głównie Amerykanach, w tym alianckich odznak lotniczych oraz osobistych przedmiotów, jak maszynki do golenia, wisiorki, pierścionki, sygnety, a także liczne guziki mundurowe. W trakcie prac terenowych udało się również odnaleźć identyfikatory żołnierzy - zarówno jeńców alianckich, jak i wartowników niemieckich.

Nieśmiertelniki wojskowe, identyfikatory żołnierzy Stanów Zjednoczonych:
•    ROBERT W. PEELMAN JR
35678826 T43  0   
ROBERT W. PEELMAN SR 3711 LEEWELLYN AVE.
CINN, O.   C
•    MILTON E. CHANDLER
31222341 T43-43 0 P
Blaszka identyfikacyjna z ubezpieczeniem społecznym rządu Stanów Zjednoczonych:
•    nr ubezpieczenia: 202-01-7977 , Benjamin Gioacchino
Ciekawostką jest odnaleziona tabliczka adresowa, prawdopodobnie zamontowana na walizce lub innym bagażu. Zapewne adres został umieszczony na tabliczce w celu identyfikacji bagażu jeńca w obozie lub z ewentualnym zamiarem odesłania go pod wskazany adres:
•    M BRUNET ROBERT
7 MICHELET 7
PARIS

Zgodnie z dostępnymi danymi, związanymi ze spisem narodowościowym, w obozie Stalag Luft 4 przetrzymywano jedynie dwóch jeńców pochodzenia francuskiego, których personalia niestety nie są znane.  W styczniu 1945 roku do obozu trafiła grupa żołnierzy z 1 Armii Wojska Polskiego, prawdopodobnie wziętych do niewoli w trakcie walk o tzw. "Wał Pomorski". Istnienie polskich jeńców w Stalagu Luft 4 potwierdza odnalezienie podczas prac archeologicznych orzełka wzoru 43, potocznie nazywanego „kuricą”, co sugeruje obecność polskich żołnierzy wśród więźniów obozu.

W sumie, podczas badań terenowych na terenie dawnego obozu, udało się odnaleźć kilka tysięcy przedmiotów, które stanowią nieme świadectwo historii Stalagu Luft IV. Obecnie artefakty te są przedmiotem szczegółowego opracowania i konserwacji w ramach prac muzealnych.

reklama

reklama

Dodaj komentarz

UWAGA!
Komentarze są prywatnymi opiniami Czytelników, za które redakcja nie ponosi odpowiedzialności. Publikowanie jest jednoznaczne z akceptacją regulaminu. Jeśli jakikolwiek komentarz narusza obowiązujące prawo lub zasady współżycia społecznego, prosimy o kontakt poczta@miastokolobrzeg.pl. Komentarze niezwiązane z artykułem, naruszające regulamin lub zawierające uwagi do redakcji, będą usuwane.

Komentarze zostaną opublikowane po akceptacji przez moderatora.

Zgody wymagane prawem - potwierdź aby wysłać komentarz



Kod antyspamowy
Odśwież

Administratorem danych osobowych jest  Wydawnictwo AMBERPRESS z siedzibą w Kołobrzegu przy ul. Zaplecznej 9B/6 78-100 Kołobrzeg, o numerze NIP: 671-161-39-93. z którym możesz skontaktować się osobiście pod numerem telefonu 500-166-222 lub za pośrednictwem poczty elektronicznej wysyłając wiadomość mailową na adres poczta@miastokolobrzeg.pl Jednocześnie informujemy że zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych przysługuje ci prawo dostępu do swoich danych, możliwości ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania w zakresie wynikającym z obowiązującego prawa.

reklama